အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် စတင်နေပြီလို့ အမေရိကန်ကြေညာ၊ ပြင်းထန်တဲ့ ရာသီဥတု အခြေအနေတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်

.

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၂ ရက်

.

ကမ္ဘာ့အပူချိန် မြင့်တက်စေတဲ့ သဘာဝရာသီဥတုပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်က တရားဝင် စတင်နေပြီ ဆိုတဲ့အကြောင်း အမေရိကန်သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ကြေညာလိုက်ပါတယ်။

.

.

အမေရိကန်အမျိုးသား သမုဒ္ဒရာနဲ့ လေထုစီမံခန့်ခွဲရေးဌာန (NOAA) က အပူပိုင်းပစိဖိတ်ဒေသမှာ အယ်လ်နီညို အခြေအနေတွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်နေပြီ ဆိုတဲ့အကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့လတွေထဲမှာ ပင်လယ်မျက်နှာပြင်အပူချိန်တွေက သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့တာပါ။

.

ခန့်မှန်းချက်တွေအရ လက်ရှိဖြစ်ပေါ်စပြုနေတဲ့ အယ်လ်နီညို ဟာ စူပါအယ်လ်နီညို လို့ခေါ်ရမယ့် အဆင့် အထိ ရောက်ရှိလာပြီး အပြင်းထန်ဆုံး မှတ်တမ်းဝင်မယ့် အယ်လ်နီညိုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ သိရတာပါ။

.

၂၀၂၇ ခုနှစ်ထဲမှာ အပူချိန်စံချိန်သစ်တွေ ထပ်မံဖြစ်လာဖို့ရှိနေပြီး ရာသီဥတု၊ အစားအစာနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း တွေအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာမယ် လို့လည်း ကျွမ်းကျင်သူတွေက သတိပေးထား ပါတယ်။

.

၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းမှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ အအေးလွန်ကဲမှုဖြစ်စဉ် လာနီညာ ပြီးသွားခဲ့တဲ့နောက် အယ်လ်နီညို ပြန်လည် ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မယ်လို့ မိုးလေဝသပညာရှင်တွေက ခန့်မှန်းထားခဲ့ကြတာပါ။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အလယ်ပိုင်းနဲ့အပူပိုင်းဒေသမှာရှိတဲ့ ပင်လယ်မျက်နှာပြင်အပူချိန်က ပျမ်းမျှထက် ၀ ဒသမ ၅ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ် ကျော်လွန်လာပြီဖြစ်ပြီး ဒီအချက်က အယ်လ်နီညို လို့ သတ်မှတ်လို့ရတဲ့ စံနှုန်းကို ရောက်လာ ခဲ့တာပါ။

.

NOAA ရဲ့စောင့်ကြည့်မှုတွေအရ ပစိဖိတ် အီကွေတာ ဒေသပေါ်မှာဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ လေတိုက်နှုန်းနဲ့ လေစီးကြောင်းတွေက စတင်ပြောင်းလဲလာနေပြီး လေထုစနစ်က ပင်လယ်ရေအပူချိန်မြင့်တက်မှုကို တုံ့ပြန်လာနေပြီဖြစ်တဲ့အကြောင်း တွေ့ရှိနေရတာပါ။

.

အယ်လ်နီညိုရဲ့ပြင်းထန်နိုင်မှုကို သတ်မှတ်မှုတွေအရတော့ ပျမ်းမျှထက် ၁ ဒသမ ၅ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ် ကျော်လွန်ရင် “ပြင်းထန်တဲ့အယ်လ်နီညို” လို့ခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး ၂ ဒီဂရီကျော်လွန်မယ်ဆိုရင်တော့ “အလွန် ပြင်းထန်တဲ့ အယ်လ်နီညို”အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

.

NOAA ရဲ့ခန့်မှန်းချက်တွေအရတော့ လာမယ့် နိုဝင်ဘာကနေ ဇန်နဝါရီလအတွင်းမှာ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ အယ်လ်နီညိုဖြစ်လာနိုင်ချေက ၆၃ ရာခိုင်နှုန်းရှိနေပြီး ၁၉၅၀ နောက်ပိုင်းမှာ မှတ်တမ်းဝင်မယ့် အကြီးမားဆုံး အယ်လ်နီညိုစာရင်းမှာ ပါဝင်လာနိုင်တယ်လို့ဖော်ပြထားပါတယ်။

.

အမေရိကန်နဲ့ ဥရောပ မိုးလေဝသဌာနတွေရဲ့ခန့်မှန်းချက်တွေမှာတော့ အပူပိုင်းပစိဖိတ်ဒေသရဲ့ ပင်လယ်ပြင် မျက်နှာပြင်အပူချိန်က ဒီနှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ ပျမ်းမျှထက် ၃ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ် ကျော်သွားနိုင်တာမို့ အပြင်းထန်ဆုံး အယ်လ်နီညိုအဖြစ်လည်း ရောက်ရှိလာနိုင်တာပါ။

.

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ဟာ အယ်လ်နီညိုကြောင့် ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျောက် အပူဆုံးနှစ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် မှာတော့ တတိယအပူဆုံးနှစ်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်ပိုင်းနဲ့ ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွေမှာ အပူချိန် က ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်စံချိန်တွေကို ကျော်ဖြတ်သွားဖို့ရှိနေပြီး ပီရူးနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနဲ့ အီကွေဒေါနိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှာ ရေကြီးရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ သတိပေးချက်တွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

.

ဒါ့အပြင် အရှေ့အာဖရိက၊ အလယ်အာရှနဲ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တောင်ပိုင်းဒေသတွေအထိ အယ်လ်နီညို ဖြစ်စဉ်က သက်ရောက်လာနိုင်ပြီး ဩစတြေးလျ၊ အင်ဒိုနီးရှားနဲ့ တောင်အမေရိက မြောက်ပိုင်းဒေသတွေမှာ မိုးခေါင်ခြင်းနဲ့တောမီးလောင်ခြင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ သတိပေးမှု တွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

.

နှစ်စဉ်မိုးခေါင်တဲ့ ဒေသတွေမှာတော့အယ်လ်နီညိုကြောင့် ပိုဆိုးတဲ့အခြေအနေတွေ ဖြစ်လာဖို့ရှိနေပြီး အပူချိန်မြင့်တက်လာမှုကို သိသိသာသာ ခံရဖို့ရှိနေတာပါ။

.

Source – BBC

.