ပြင်သစ်က မြို့တချို့မှာ ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်ပြန်

.

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်

.

ပြင်သစ်အာဏာပိုင်တွေဟာ နိုင်ငံတစ်ဝန်း အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြမှုတွေကနေ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဆူပူ အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ လုယက်မှုတွေ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် လုံခြုံရေးပိုင်း အားနည်းချက်တွေအတွက် ဖိအားတွေ ရင်ဆိုင်နေရချိန်မှာ တနင်္လာနေ့က ပါရီ၊ လီလ်နဲ့ နစ်စ်အပါအဝင် မြို့အများအပြားရဲ့ နေရာတချို့မှာ ညမထွက်ရအမိန့်တွေ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

.

.

ဝန်ကြီးချုပ် ဆီဘက်စတီယန် လက်ကော်နူက ပါရီမြို့တစ်မြို့လုံးကို ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်တာမျိုးကို ပယ်ချထားပေမဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာဖို့ကိုတော့ မပယ်ချထားပါဘူး။ လက်ရှိအချိန်မှာတော့ မြို့နယ်အလိုက်၊ နေရာအလိုက် ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်တာက ပိုသင့်တော်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

.

“အခြေအနေကို ပြန်လည်တည်ငြိမ်အောင် လုပ်ဆောင်မယ့် ကျွန်တော့်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က အပြည့်အဝ ခိုင်မာပါတယ်” လို့ လက်ကော်နူက သတင်းထောက်တွေကို ပြောပါတယ်။

.

ပါရီရဲတပ်ဖွဲ့က မြို့တော်ရဲ့ နေရာတချို့မှာ ည ၈ နာရီကစပြီး ဆန္ဒပြမှုတွေ မလုပ်ဖို့ အမိန့်ထုတ်ထားပြီး ရီပတ်ဘလစ်ခ်ရင်ပြင်နဲ့ လေဟာလ်စ်ဧရိယာတဝိုက်မှာတော့ ည ၁၁ နာရီကနေ အင်္ဂါနေ့ မနက် ၆ နာရီအထိ ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်ထားပါတယ်။ အဲဒီအစီအမံတွေကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် လိုက်နာ စေဖို့ ရဲတပ်ဖွဲ့တွေ ချထားမယ်လို့လည်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောပါတယ်။

.

လက်ကော်နူရဲ့ ရုံးအဖွဲ့ထံက သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက လီလ်၊ ဒူဝေး၊ ဝါတီညီနဲ့ ဒနန်မြို့တွေမှာ အသက် မပြည့်သေးသူတွေအတွက် ည ၈ နာရီကနေ မနက် ၆ နာရီအထိ ညမထွက်ရအမိန့်ကို နောက်ထပ် ၂ ရက် ကြာ ထုတ်ထားတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ အဲဒီအမိန့်ကို ဒေသခံမြို့တော်ဝန်တွေနဲ့ သဘောတူညီပြီး ထုတ်ပြန် တာ ဖြစ်ပါတယ်။

.

နစ်စ်မြို့မှာလည်း မြို့တော်ဝန် အဲရစ် စီယော့တီက မြို့လယ်ပိုင်းမှာ အသက်မပြည့်သေးသူတွေအတွက် ညမထွက်ရအမိန့် ထုတ်ပြန်လိုက်တယ်လို့ အွန်လိုင်းကနေ ပြောပါတယ်။

.

မာဆေးလ်မြို့မှာတော့ လူစုလူဝေးနဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေကို ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။ ပြင်သစ်အလုပ်သမား သမဂ္ဂတွေ ကလည်း နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်မှာ သပိတ်နဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေ ထပ်မံပြုလုပ်ဖို့ တောင်းဆိုထား ပါတယ်။

.

သီတင်းပတ်ကုန်က လုယက်မှုတွေနဲ့ ဆန္ဒပြသူတချို့နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့အကြား အကြမ်းဖက်မှုတွေဟာ ရက်သတ္တပတ် အတော်ကြာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ကျောင်းသားဆန္ဒပြမှုတွေ နောက်ပိုင်းမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။ ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ နောက်ထပ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ၆ လခန့်သာ လိုတော့တဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ပွား ခဲ့တာဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးအားနည်းမှုနဲ့ အစိုးရကြွေးမြီ မြင့်တက်လာမှုတွေကြောင့် ဖိအားတွေ ပိုများလာနေ ပါတယ်။

.

လက်ကော်နူက ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အဆိုးရွားဆုံး ဆူပူအကြမ်းဖက်မှုတွေထဲက တချို့ ကို လက်ဝဲစွန်းအဖွဲ့တွေက လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ စွပ်စွဲပါတယ်။ လက်ဝဲစွန်းသမ္မတလောင်း ဂျန်လုခ် မယ်လန်ရွှန်ကတော့ သက်သေပြဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ပြီး သက်သေမပြနိုင်ရင် တောင်းပန်ပြီး အခြေအနေကို ပိုမိုဆိုးရွားအောင် မလုပ်ဖို့ ပြောပါတယ်။

.

ပြင်သစ်ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ လက်လီရောင်းချရေးအဖွဲ့ချုပ်က သီတင်းပတ်ကုန်အတွင်း ဆိုင်ပေါင်း ၃,၀၀၀ နီးပါး ထိခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဆိုင်တွေ လုယက်ဖျက်ဆီးခံရတာကြောင့် လုပ်ငန်းရှင်တွေ၊ ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ မိသားစုတွေ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုးစားထားသမျှကို နာရီပိုင်းအတွင်း ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ် လို့လည်း အဖွဲ့ချုပ်က ပြောပါတယ်။ အစိုးရကတော့ အင်္ဂါနေ့ကစပြီး လုပ်ငန်းတွေကို ဝန်ထမ်းတွေ ယာယီအလုပ်နားခွင့်ပေးနိုင်မယ့် အစီအစဉ်တွေ ထောက်ပံ့ပေးမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

.

မာဆေးလ်မြို့မှာ အဝတ်အထည်ဆိုင် ၂ ဆိုင်ကို စီမံခန့်ခွဲနေတဲ့ ဂျရတ် နူရှီက လုယက်သူတွေကို တားဆီးဖို့ ရဲအင်အား မလုံလောက်ခဲ့ဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ ဆိုင်တွေ အားလုံး ဖျက်ဆီးခံရပြီး ပစ္စည်းတွေ ချိုးဖောက်ခံရ သလို ဝန်ထမ်းတွေကိုလည်း ဆဲဆိုခဲ့ကြတယ်လို့ သူက ပြောပြီး “တကယ့် လေပြင်းမုန်တိုင်း တိုက်သွား သလိုပါပဲ” လို့ ဆိုပါတယ်။

.

လုယက်ထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ပြန်လည်ရောင်းချဖို့ အွန်လိုင်းပလက်ဖောင်းတွေမှာ တင်ထားတဲ့ ကြော်ငြာ တွေကို ဖယ်ရှားပြီး ပြန်လည်ရောင်းချသူတွေကို တရားစွဲဆိုနိုင်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ အစိုးရက အဲဒီ ပလက်ဖောင်းတွေကို အမိန့်ပေးထားပါတယ်။

.

ပြင်သစ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနအဆိုအရ တစ်ပတ်အတွင်း လူ ၂,၄၀၀ ခန့် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး စနေနေ့မှာ ဆန္ဒပြသူတစ်ဦး နှလုံးရပ်ပြီး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁,၀၀၀ နီးပါးလည်း ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။

.

တနင်္လာနေ့မှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံရဲ့ စတော့ဈေးကွက်နဲ့ ငွေကြေးပိုင်ဆိုင်မှုတွေဟာ ဥရောပဈေးကွက် တစ်ခုလုံး ထက် စွမ်းဆောင်ရည်နိမ့်ကျခဲ့ပါတယ်။ အစိုးရရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ဘတ်ဂျက်ဥပဒေ အတည်ပြုဖို့ လိုအပ်နေချိန်မှာ လုံခြုံရေးပိုင်း အားနည်းချက်တွေကြောင့် သမ္မတ အီမန်နျူယယ် မက်ခရွန်ရဲ့ အစိုးရအတွင်း တင်းမာမှုတွေ ပိုမိုမြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ်။

.

မက်ခရွန်ရဲ့ ရုံးက တနင်္လာနေ့မှာ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး လော်ရင့် နျူနက်ဇ်ရဲ့ နုတ်ထွက်ဖို့ ကမ်းလှမ်းမှုကို မက်ခရွန်က ပယ်ချခဲ့ပြီး အတားအဆီးတွေ၊ လုယက်မှုတွေကို အဆုံးသတ်ဖို့နဲ့ မက်ခရွန်က “ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ ကြိုတင်မြင်ဆင်နိုင်မှု အားနည်းချက်တွေ” လို့ ခေါ်ဆိုထားတဲ့ ကိစ္စတွေအပေါ် ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ရှင်းပြဖို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

.

နျူနက်ဇ်ကလည်း အင်္ဂါနေ့ညမှာ ပြုလုပ်မယ့် ချန်ပီယံလိဂ် ဘောလုံးပွဲဖြစ်တဲ့ ပီအက်စ်ဂျီနဲ့ ဘာစီလိုနာတို့ရဲ့ ပွဲစဉ်ကို မူလအစီအစဉ်အတိုင်း ကျင်းပသွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

.

ပါရီ၊ မာဆေးလ်နဲ့ လီယွန်မြို့တို့ရဲ့ မြို့တော်ဝန်တွေက ပြင်သစ်သတင်းစာ လစ်ဘရာဆီယွန်မှာ ပူးတွဲ ဆောင်းပါးရေးပြီး ဆန္ဒပြပွဲတွေနဲ့ လူထုစုဝေးမှုတွေကို သူတို့အနေနဲ့ ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စနေနေ့မှာတော့ မြို့တွေရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတချို့ဟာ အကာအကွယ်မဲ့နေ ခဲ့တယ်လို့ ပထမဆုံး အကြိမ် ခံစားခဲ့ရတယ်လို့ မြို့တော်ဝန်တွေက ပြောပါတယ်။

.

တနင်္လာနေ့ကစပြီး ကျောင်းပိတ်ရက် စတင်တာကြောင့် အခြေအနေအနည်းငယ် သက်သာလာနိုင်ပေမဲ့ ပါရီမြို့လယ်က လူးဗ်ပြတိုက်နဲ့ သိပ္ပံပိုး တက္ကသိုလ်အပါအဝင် နေရာတချို့မှာ ကျောင်းသားတွေက လူစုလူဝေးနဲ့ လမ်းပိတ်ဆို့မှုတွေ ဆက်လုပ်နေကြပါတယ်။

.

သီတင်းပတ်ကုန်မှာ လူပေါင်း သိန်းနဲ့ချီဟာ အစိုးရဝန်ဆောင်မှုတွေ ကျဆင်းလာပြီး အလုပ်မဖြစ် တော့ဘူးလို့ ယူဆကြတာကြောင့် ဆန္ဒပြဖို့ လမ်းတွေပေါ် ထွက်လာခဲ့ကြပါတယ်။

.

ပါရီမြို့က ဇိမ်ခံဟိုတယ်တွေနဲ့ ဆိုင်တွေရှိတဲ့ ဗန်ဒုံးရင်ပြင်မှာ တနင်္လာနေ့က ဆိုင်အများစု ပိတ်ထားပြီး လုံခြုံရေးအစောင့်တွေ ချထားပါတယ်။ ဒီယော အမှတ်တံဆိပ်ဆိုင်ရဲ့ အဝင်တံခါး ပျက်စီးခဲ့သလို ရိုလက်စ်၊ လူးဝီ ဗျူတောင့်၊ ရယ်လ်ဖ် လော်ရန်နဲ့ ဂူချီတို့လို ဇိမ်ခံအမှတ်တံဆိပ်ဆိုင်တွေက မှန်ပြတင်း ပေါက်တွေလည်း ပျက်စီးခဲ့ပါတယ်။

.

မာဆေးလ်မြို့မှာလည်း ပြင်သစ်လိဂ်ဝမ်းကလပ် အိုလံပစ် မာဆေးလ်က မြို့ရဲ့ အထင်ကရလမ်းမကြီးပေါ်မှာ ရှိတဲ့ အသင်းရဲ့ တရားဝင်ဆိုင် လုယက်ခံခဲ့ရတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မှာရှိတဲ့ မြို့တော်ခန်းမတစ်ခုလည်း မီးရှို့ခံခဲ့ရပါတယ်။

.

စနေနေ့က ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ အခြားလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် စုစုပေါင်း ၆၀,၀၀၀ ချထားခဲ့ပေမဲ့ အကြမ်းဖက်ဆူပူနေတဲ့ လူအုပ်တွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ မလုံလောက်ခဲ့ဘူးလို့ နျူနက်ဇ်က ပြင်သစ် အင်တာ ရေဒီယိုကို ပြောပါတယ်။

.

ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှု ပြဿနာတွေကြောင့် အီတလီ၊ ဘယ်လ်ဂျီယမ်နဲ့ အယ်လ်ဘေးနီးယား နိုင်ငံတွေမှာ လည်း သီတင်းပတ်ကုန်က ဆန္ဒပြမှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

.

ဥရောပနိုင်ငံတွေကလည်း ပြင်သစ်ကို ခရီးသွားမယ့် နိုင်ငံသားတွေကို လူစုလူဝေးတွေကို ရှောင်ရှားပြီး သတိထားသွားလာဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

.

ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ လမ်းတွေပေါ်က အပျက်အစီးတွေကို ရှင်းလင်းနေချိန်မှာ သမ္မတ မက်ခရွန်ဟာ စက်သုံးဆီနဲ့ ဒီဇယ်ဆီ ထပ်မံရရှိရေး၊ ဆီဈေးနှုန်းတွေ လျှော့ချနိုင်ရေးအတွက် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံတွေ ကို သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အဖြစ် ကူဝိတ်နိုင်ငံကို ရောက်ရှိနေပါတယ်။

.

Ref – Reuters

.